| Kontakt

Osnovna državna referentna GPS mreža (CGREF)

Metoda globalnog pozicioniranja – GPS (Global Positioning System) počinje da se primjenjuje 70-tih godina XX vijeka nakon odluke vojske SAD o potrebi globalizacije životne sredine. Ovaj stav vojske SAD motivisan je bio vojnim ciljevima, ali je ne sluteći imao i veliki uticaj na razvoj geodezije.

Referentni evropski geodetski sistema (Europe Refferent Frame-EUREF) datira od 1987/88 godine i projektovan je i definisan od strane Internacionalne asocijacije za geodeziju - IAG, podkomisije EUREF-a. Projekat je realizovan 1989. god. za Zapadnu Evropu, a u periodu od 1991. do 1998. god. u njega su povezane: Poljska, Češka, Slovačka, Mađarska, Slovenija, Hrvatska, Rumunija, Bugarska, Ukrajina i Makedonija. Nakon ostvarenog projekta cijela Evropa je bila uključena u EUREF osim Crne Gore, Srbije, BiH, Albanije i Rusije.

Direkcija za nekretnine je tada izradila projekat za Državnu referentnu GPS mrežu i tako se uključila, kao i većina zemalja Evrope u EUREF, i prešla na upotrebu sistema WGS84. Projektom Državne referentne GPS mreže postignuti se veoma važni ciljevi, između ostalih:

  • obezbijeđen je uslov za integraciju GPS mreže CrneGore u mrežu EUREF-a;

  • dobijena je prostorna trodimenzionalna osnova za potrebe izrade novog premjera, kao i za održavanje postoječćeg premjera, bržeg i tačnijeg rada u inženjersko-tehničkim oblastima, urbanizmu i drugo;

  • obezbijeđena je osnova za primjenu savremenih načina navigacije i pozicioniranje objekata u realnom vremenu, itd.

Direkcija za nekretnine se uključila u realizaciju projekta YUREF (Jugoslovenska referentna mreža) zajedno sa Republikom Srbijom u vremenu od 1. do 6. septembra  1998. godine i realizovala projekat u koji su bile uključene trigonometrijske tačke prvog reda na Humu (230), kod Podgorice i na Mihailovici (70), kod Pljevalja. U vremenu kada je rađena YUREF mreža, Direkcija za nekretnine je uradila i realizovala projekat za 8 (osam) odabranih tačaka na teritoriji Crne Gore (CGREF), čiji su podaci GPS mjerenja prikupljani u vremenskom intervalu od 12 sati po 3 serije (od 20 do 8h ).

Tačke CGREF su odabrane od postojeće trigonometrijske mreže I reda, gradske trigonometrijske mreže, namjenske mreže tj. mreže koja služi za praćenje objekata (oskultacija) i fundamentalnih repera. Tačke su tako odabrane da su: na geološki stabilnom terenu, stabilizovane betonskim stubovima (osim reper u Petrovcu) i lako pristupačne. U projekat su uključene sljedeće tačke: gradske trigonometrijske meže u Ulcinju, Podgorici, Nikšiću i Beranama, trigonometrijske tačke I reda na Orjenu kod Herceg Novog i na Magliću kod Mratinja, tačka za oskultacije u Trebaljevu kod Kolašina i fundametalni reper kod Petrovca  (Slika 8).

Slika 8. Tačke CGREF mreže